ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ-ΓΙΟΡΤΕΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΔΕΣ

Τεράστια επίδραση ασκούσε στην Καραγκούνικη ψυχή η γιορτή των Χριστουγέννων αλλά της Πρωτοχρονιάς, όπως και των Φώτων. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, νέες ετοιμασίες έκαναν οι νοικοκυρές, καθώς αργά τα μεσάνυχτα πήγαιναν στη βρύση και την άλειφαν με λίπα, ρίχνοντας νομίσματα, λίγο καλαμπόκι και στάρι. Οι νοικοκυρές σηκώνονταν τα χαράματα για να ζυμώσουν και να ψήσουν την βασιλοκλούρα, που ήταν, μια μπουγάτσια από σιταρένιο αλεύρι και πάνω είχε κεντήματα με το ψαλίδι, λουλούδια και σταυρούς. Μέσα σε αυτήν έβαζαν το φλουρί, ένα κλωναράκι κορομηλιάς, ένα σπυρί σιτάρι και λίγες τρίχες από την αγελάδα, σύμβολα ασφαλώς, εξηγεί ο εκπαιδευτικός, που κρύβουν ζωτική δύναμη, που είναι αναγκαία, για να εξασφαλιστεί η αφθονία και η ευημερία. Στην εκκλησία Σαν ξημέρωνε έπαιρνε όλη η φαμίλια το δρόμο για την εκκλησία με τα γιορτινά τους ρούχα. Μεγάλος άγιος στις συνειδήσεις των Καραγκούνηδων ο Βασίλειος. Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, γυναίκες, άλλες μέσα στην εκκλησία και άλλες έξω μοίραζαν στους ενορίτες τεμάχια βασιλοκλούρας και πεντακάθαρο τυρί σαν την ψυχή του Άι-Βασίλη, που θα ήταν όλη τη χρονιά βοηθός τους και θα έφερνε ευτυχία στα σπίτια τους. Οι γριές αυτή τη μέρα άνοιγαν τα ανατολικά παράθυρα των σπιτιών τους, για να μπει ο καινούργιος χρόνος. Για να είναι δε γερά τα ζώα και τα πρόβατα ο νοικοκύρης έπαιρνε τη βασιλοκλούρα, που έφτιαχνε για αυτά και πήγαινε στο μαντρί, όπου με το τσομπάνη έσπαζε την κλούρα, στην πλάτη του κριαριού ή προβατίνας και έδινε μικρά τεμάχια για το καλό στα πρόβατα και τα έτρωγαν. Το ίδιο έκανε και στο στάβλο των ζώων όπου έσπαζε στη ράχη της αγελάδας την κλούρα, και έδινε ένα κομμάτι που το έτρωγε. Το μεσημέρι καθισμένοι όλοι στην ψάθα γύρω από το σοφρά περίμεναν με μεγάλη αγωνία και λαχτάρα την βασιλοκλούρα. Σαν την έβαζε η νοικοκυρά πάνω στην τάβλα ο σπιτονοικοκύρης την έκοβε σε ίσια κομμάτια. Ένα για το Χριστό και τα υπόλοιπα για τα μέλη της οικογένειας. Ο καθένας έπαιρνε από ένα κομμάτι. Όποιος πετύχαινε τις τρίχες της αγελάδας θα έφτιαχνε πολλά ζώα, όποιος το κλωναράκι της κορομηλιάς θα είχε πολλά αμπέλια και δένδρα και όποιος το σπυρί θα ήταν καλός και ευτυχισμένος γεωργός με άφθονους καρπούς. Αν πετύχαινε το φλουρί θα ήταν όλο το χρόνο ευτυχισμένος. Στην τάβλα τοποθετούσαν και ένα κουτάλι και πιρούνι για αυτόν που ήταν στα ξένα, ή το στρατιώτη από την οικογένεια. Τα Φώτα Οι Καραγκούνηδες τα έλεγαν Φώτα. Πίστευαν πως ήταν μεγάλη γιορτή, Θεότρομη. Την ημέρα αυτή, αγιάζονται τα νερά και φεύγουν τα παγανά. Την παραμονή των Φώτων ο παπάς γυρνούσε σ' όλο το χωριό μ' ένα μπακράτσιi με αγιασμένο νερό κι ένα ματσάκι βασιλικό και ράντιζε όλα τα σπίτια, προσθέτοντας: «Ψάλλοντας το τροπάριο: Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε. Τα σπίτια έλαμπαν: Θα περάσ' ου παπάς έλεγαν. Καθαροί και οι άνθρωποι. Έτσι αυτή τη μέρα έφευγαν τα καρκατζούλια. Οι χωριανοί έκαναν το σταυρό τους και ασπάζονταν το σταυρό, που κρατούσε στο χέρι του ο Παπάς. Οι νοικοκυρές έδωναν στον παπά την κλούρα, λίπα, γουρνοκόψιδα. Την ημέρα αυτή γυρνούσαν στο χωριό και οι γελαδαραίοι και μάζευαν κλούρες, λουκάνικα, γουρνοκόψιδα. Από το πρωί της ίδιας ημέρας γυρνούσαν και τα παιδιά 8-13 χρόνων με τις σούβλες στα χέρια και τις σακκούλες στον ώμο και τραγουδούσαν το σχετικό τραγούδι. Χαμογελαστές οι νοικοκυρές τους έδωναν γουρνοκόψιδα και δώρα. Το πρωί των Φώτων όλοι οι χωριανοί με τα γιορτινά τους κι ένα μπουκάλι με νερό ξεκινούσαν για την εκκλησία, για να φωτιστούν. Στο λαιμό του μπουκαλιού έδεναν ένα άσπρο σχοινί ή χορτάρι. Αυτά τα τοποθετούσαν στο δάπεδο μπροστά στο τέμπλο. Κατά την ώρα του Μεγ. Αγιασμού τα τοποθετούσαν κάτω από τον πολυέλαιο του Παντοκράτορος. Στο τέλος του αγιασμού ο παπάς σταύρωνε τρεις φορές το νερό πού 'ταν σε μια λεκάνη και ράντιζε τους πιστούς ψάλλοντας το σχετικό τροπάριο, καθώς και όλα τα μπουκάλια. Στο τέλος έβγαιναν έξω και αν ήταν καλός ο καιρός οι γυναίκες χόρευαν λικνιστούς χορούς. Μετά έφευγαν για τα σπίτια τους έχοντας μαζί τους και το αγιασμένο νερό. Σαν έφθαναν σ' αυτά τα ράντιζαν με το νερό, για να φύγουν τα καρκαντζούλια και νά 'ναι γεροί όλοι στο σπίτι. Ράντιζαν μετά με το νερό τους σταύλους και τους κήπους, καθώς και τα καρποφόρα δένδρα, για να φύγουν απ' αυτά τα σκουλήκια. Το απόγευμα πήγαιναν στα σιτάρια και στ' αμπέλια, τα οποία ερράντιζαν, για να έχουν καρποφορία και πλούσια σοδειά. Το νερό πίστευαν, πως είναι δύναμη γονιμοποιός και καθαρτήρια. Το βράδυ άφηναν έξω στα δένδρα το μπουκάλι με το νερό και όχι μέσα στο σπίτι. Μάλιστα το νερό αυτό το χρησιμοποιούσαν για τους ασθενείς ανθρώπους». Οι Καραγκούνηδες Οι Θεσσαλοί Καραγκούνηδες, επισημάνθηκε στη διάρκεια του 1ου ανταμώματος των Καραγκούνηδων που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στον Παλαμά, είναι γηγενείς και αυτόχθονες πληθυσμοί της Θεσσαλικής πεδιάδας, αποκλειστικά ελληνόφωνοι με πολιτιστικά στοιχεία που οι ρίζες τους φθάνουν βαθιά στις αρχαίες Θεσσαλικές φυλές. Ειδικότερα επισημάνθηκε πως από την Τουρκοκρατία ή τους διαδόχους τους τσιφλικάδες, που τότε ζούσαν σε ένα χαμόσπιτο (πλινθόκτιστο) μαζί με τα ζώα και τον κηπάκο, ήλθε στη συνέχεια η απαλλοτρίωση που ελευθέρωσε το σκλάβο της γης. Ο άνθρωπος του μόχθου, ο εργάτης του κάμπου, απέκτησε δικά του χωράφια. Άρχισε να ανασταίνεται και να σηκώνει τα μάτια του στα χαμηλά και ανήλιαγα σπίτια αλλά αναπνέει ελεύθερα. Λιτοδίαιτος και ξερακιανός δουλεύει ολημερής στα χωράφια και σιγά -σιγά ξεκολλάει από τις λάσπες αναβαθμίζοντας την ποιότητα της ζωής του. Επίσης παρουσιάστηκαν στοιχεία που συνθέτουν τον παραδοσιακό βίο και τα λαογραφικά δρώμενα των Καραγκούνηδων. Οι Καραγκούνηδες, αναφέρθηκε, ασχολούνταν με την γεωργία και ζούσαν στον κάμπο καλλιεργώντας τη γη τους με μεγάλα και μικρά ζώα. Κυριότερα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν ήταν ο αραμπάς, το κάρρο, το αλέτρι, η αξάνη, το τσεκούρι, η τριχιά ή συγκεριά και άλλα. Η διατροφή των Καραγκούνηδων ήταν λιτή αλλά καλή, αφού τα αγαθά, όσα παρήγαγαν, ήταν αγνά. Τα αρτίσιμα φαγητά , αναφέρθηκε ήταν το κατσαμάκι, ο τραχανάς, οι μπατζίνες, το στριφτό, η πισπινίτσα ή πλαστός, οι πίτες, αυγά, χηνάρια, ζίκια, κοτόπουλο μπουκοβάλα, λίπα με ψωμί, και τζέρος με ψωμί. Επίσης τονίστηκε ότι οι πίτες ψήνονται στη γάστρα με καύσιμο υλικό τι βουνιές από τις αγελάδες. Τα πιο βασικά οικιακά σκεύη ήταν ο μπουτινέλος, οι φτύνες, τα πλιθάρια, οι ψούρες, τα μπακράτσια, τα τσουκάλια, οι σουπιέρες, οι λαβίδες και άλλα. Τα νηστίσιμα φαγητά ή ξανάρια ήταν η παπάρα, οι ραγκστές, το τματς, το μπουράν η φάβα, τα φασούλια, αρβύθια , σκορδάρ', νερομπάμπαλη, ψωμί με σάλτσο λαχανοκεφτέδες κλπ. Οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας ενέπνευσαν ποιητές, συγγραφεί και λαογράφους, ενώ η περήφανη καραγκούνα η χιλιοτραγουδισμένη έγινε εθνικό σύμβολο. Παρά τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης παλαιότερα και τις επιρροές της σύγχρονης εποχής, τονίστηκε ιδιαίτερα, οι Καραγκούνηδες κατάφεραν να κρατήσουν ζωντανή την παράδοση τους .

ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΝΕΜΟΡΦΑ ΤΡΙΚΑΛΑ, ΕΥΧΟΜΑΙ ΟΛΟΨΥΧΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΕΣΑΣ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΜΟΥ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΑΣ. ΠΟΛΛΕΣ ΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ-ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΟ.

εξάτμιση1ο ΘΕΜΑ: Από ποιούς παράγοντες εξαρτάται η εξάτμιση ενός υγρού.2ο ΘΕΜΑ: Ένα σώμα για να εξατμιστεί απορροφά θερμότητα από το περιβάλλον του.
ΕισαγωγήΕξάτμιση είναι το φαινόμενο μετατροπής του υγρού σε αέριο μόνο από την ελεύθερη επιφάνεια. Η εξάτμιση που γίνεται σε περιορισμένο χώρο π.χ. σε κλειστό δοχείο σταματάει όταν ο χώρος αυτός κορεσθεί με τους ατμούς του υγρού. Αντίθετα η εξάτμιση που γίνεται σε ανοικτό δοχείο συνεχίζεται μέχρι να εξατμιστεί όλο το υγρό.

Θερμότητα—θερμοκρασία
Η θερμότητα και η θερμοκρασία είναι έννοιες που συχνά χρησιμοποιούνται λάθος, η μια λέξη στη θέση της άλλης.
Θερμοκρασία είναι εκείνο το φυσικό μέγεθος που μας δείχνει πόσο ζεστό ή κρύο είναι ένα σώμα.
Για να μετρήσουμε με ακρίβεια τη θερμοκρασία ενός σώματος χρησιμοποιούμε τα όργανα που λέγονται θερμόμετρα.
Τη θερμοκρασία στην καθημερινή μας ζωή τη μετράμε σε βαθμούς Κελσίου (ο C).
Πχ. Σήμερα η θερμοκρασία στο Αγρίνιο είναι 15 ο C.
Το νερό αρχίζει να βράζει στους 100 ο C.
Οι επιστήμονες πάντως μετράνε τη θερμοκρασία με μια άλλη μονάδα τους βαθμούς Κέλβιν (ο Κ) .
Η θερμοκρασία 0 ο Κ αντιστοιχεί στους –273 ο C.
Στη θερμοκρασία 0 ο Κ αντιστοιχεί το απόλυτο ψύχος. Δηλ. το άκρο άωτο του ψύχους είναι οι –273 ο C. Δεν υπάρχει θερμοκρασία μικρότερη από αυτή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το μηδέν της κλίμακας Κέλβιν δεν το έχουμε πετύχει σε κανένα εργαστήριο στη Γη.
Η θερμότητα είναι μια μορφή ενέργειας. Όταν δύο σώματα διαφορετικής θερμοκρασίας έρθουν σε επαφή, ενέργεια μεταφέρεται από το ζεστότερο στο πιο κρύο. Αυτή η μεταφερόμενη ενέργεια ονομάζεται θερμότητα.
Η θερμότητα ρέει αυθόρμητα πάντα από τα πιο ζεστά σώματα στα πιο κρύα σώματα.
Λέμε ότι δύο σώματα βρίσκονται σε θερμική ισορροπία όταν έχουν την ίδια θερμοκρασία.

κάντε κλικ εδώ ,για να δείτε ενδιαφέροντα πειράματα

επίσης κλικ εδώ, για περισσότερες πληροφορίες

ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

20 χρόνια χωρίς το τείχος του Βερολίνου
Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου και την επανένωση της Δυτικής και Ανατολικής πλευράς και ιστορικές στιγμές ανασύρονται από την μνήμη μας. Οι Βερολινέζοι τιμώντας την εθνική αυτή επέτειο γιόρτασαν με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο.
Τα γεγονότα
Η ανέγερση του Tείχους του Βερολίνου ήταν αποτέλεσμα μιας σειράς γεγονότων μετά την λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και δημιούργημα του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης.Το 1945 ο πόλεμος λαμβάνει τέλος και η Γερμανία περικυκλώνεται από τις συμμαχικές δυνάμεις. Το Συνέδριο του Πότσδαμ διαιρεί τη Γερμανία και το Βερολίνο σε 4 ζώνες κατοχής, την Αγγλική, την Γαλλική, των ΗΠΑ και της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Το 1948 δημιουργούνται οι ξεχωριστές κυβερνήσεις του Ανατολικού και Δυτικού Βερολίνου. Οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και οι Δυτικές Ευρωπαϊκές χώρες σχηματίζουν το 1949 το ΝΑΤΟ (North Atlantic Treaty Organization) υποσχόμενες αμοιβαία αμυντική στήριξη και συνεργασία.
Στη Γερμανία, η Mεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ δημιουργούν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ενώ από την άλλη πλευρά η Σοβιετική Ένωση δημιουργεί την κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία.
Τη δεκαετία 1950-1960 ο Ψυχρός Πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Σοβιετική Ένωση συνεχίζεται αδιάκοπα, αλλά ενώ το Δυτικό Βερολίνο ακμάζει και η οικονομία έχει θετική εξέλιξη τα πράγματα στην Ανατολική Γερμανία δεν ακολουθούν με τον ίδιο ρυθμό. Πάνω από 3 εκατομμύρια Γερμανοί της Ανατολικής Γερμανίας διαφεύγουν στη δύση.
Το 1961 ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Κέννεντυ και ο Πρωθυπουργός της Σοβιετικής Ένωσης Νικίτα Χρουτσόφ στην σύνοδο κορυφής που γίνεται στη Βιέννη δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία και ο Χρουτσόφ απειλεί με πυρηνικό πόλεμο.
Οι Βερολινέζοι ζουν με το φόβο ότι η Σοβιετική Ένωση θα κλείσει τα σύνορα. Τον Αύγουστο του 1961 πάνω από 4.000 Γερμανοί εγκαταλείπουν την Ανατολική Γερμανία, ενώ στις 13 Αυγούστου τα ανατολικά στρατεύματα κλείνουν τα σύνορα μεταξύ Ανατολικού και Δυτικού Βερολίνου με συρματοπλέγματα, ενώ λίγες μέρες αργότερα τοποθετούνται πλάκες δείχνοντας την πρόθεση να χτιστεί ένα μόνιμο τείχος.
Μέχρι το τέλος του Οκτώβρη αμερικανικά και σοβιετικά στρατεύματα έχουν παραταχθεί ανάμεσα στην Δυτική και Ανατολική πλευρά των συνόρων, ενώ το τελικό αποτέλεσμα όλης της αναταραχής είναι ένα τείχος 96 μιλίων μήκος και 12 μέτρων ύψος.

Καλονέρι Τρικάλων,παραγωγή τσίπουρου με τη μέθοδο απόσταξης(εκπαιδευτική επίσκεψη)

Κλασματική απόσταξη
Η απόσταξη είναι μέθοδος διαχωρισμού των συστατικών ομογενούς μίγματος υγρού- υγρού ή υγρού στερεού και στηρίζεται στη διαφορά των σημείων βρασμού των συστατικών του μίγματος. Το μίγμα θερμαίνεται και αν τα σημεία βρασμού των συστατικών του διαφέρουν περισσότερο από 20 0, τότε ο ατμός που θα προκύψει, αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από το συστατικό με το χαμηλότερο σημείο βρασμού. Οι ατμοί αυτοί ψύχονται, υγροποιούνται και συλλέγονται σε δοχείο. Ανάλογα με το μίγμα που θέλουμε να αποστάξουμε και τις συνθήκες που εφαρμόζουμε η απόσταξη διακρίνεται σε απλή απόσταξη, κλασματική απόσταξη, απόσταξη με υδρατμούς και απόσταξη σε κενό ή σε ελαττωμένη πίεση. Η απλή απόσταξη χρησιμοποιείται συνήθως στο διαχωρισμό ενός συστατικού από ένα μίγμα. Με την κλασματική απόσταξη επιχειρείται απόσταξη υγρών, (με διαφορετικά σημεία βρασμού), που βρίσκονται στο ίδιο μίγμα. Έτσι στην κλασματική απόσταξη κάθε υγρό βράζει σε διαφορετική θερμοκρασία γεγονός που επιτρέπει τη συγκέντρωση και αντίστοιχα συμπύκνωση ξεχωριστά των ατμών του. Ευνόητο είναι ότι η απομόνωση υγρών με κλασματική απόσταξη ξεκινάει από το υγρό που έχει το χαμηλότερο σημείο βρασμού.

ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΘΕΟΠΕΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ

Το σπήλαιο Θεόπετρας βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του ασβεστολιθικού βράχου, που υψώνεται στην κοινότητα Θεόπετρας, περίπου 4χλμ έξω από την Καλαμπάκα και έχει είσοδο αψιδωτή, διαστάσεων 17 x 3 μ περίπου. Το εσωτερικό του αποτελείται από μια κύρια αίθουσα 500 τ.μ. περίπου με μικρές κόγχες στην περιφέρεια. Ο σχηματισμός του ασβεστολιθικού βράχου της Θεόπετρας τοποθετείται στην ανώτερη Κρητιδική περίοδο (137.000.000 - 65.000.000 χρόνια από σήμερα). Η δημιουργία του σπηλαίου είναι κατά συνέπεια μεταγενέστερη της παραπάνω ηλικίας. Το σπήλαιο άρχισε να κατοικείται κατά τη Μέση Παλαιολιθική Εποχή (η οποία αρχίζει περίπου πριν 130.000 χρόνια). Το σπήλαιο αυτό είναι το πρώτο που ανασκάπτεται στη Θεσσαλία και το μόνο μέχρι στιγμής σε όλη την Ελλάδα με συνεχείς ανθρωπογενείς επιχώσεις που ξεκινούν από τη Μέση Παλαιολιθική Εποχή και φθάνουν μέχρι το τέλος της Νεολιθικής (3000 π.Χ.). Η σημαντικότητα της χρονολογικής αυτής συνέχειας έγκειται στο γεγονός ότι για πρώτη φορά μπορούμε στον ελλαδικό χώρο να δούμε τη μετάβαση από τον Παλαιολιθικό στο Νεολιθικό τρόπο ζωής. Μεταξύ άλλων, στο σπήλαιο βρέθηκαν λίθινα εργαλεία Παλαιολιθικής - Μεσολιθικής και Νεολιθικής Εποχής, κεραμικά ευρήματα Νεολιθικά, οστέινα εργαλεία, κοσμήματα από όστρεο, ένα μοναδικό για τον ελλαδικό χώρο χρυσό κόσμημα της Παλαιολιθικής, της Μεσολιθικής και της Νεολιθικής περιόδου, καθώς και τα περίφημα ανθρώπινα αποτυπώματα της Θεόπετρας που χρονολογούνται στα 130.000 χρόνια πριν από σήμερα και αποτελούν σπανιότατο εύρημα όχι μόνο για τον ελλαδικό αλλά και για τον ευρωπαϊκό χώρο. Η ανασκαφή ξεκίνησε το 1987 από την αρχαιολόγο Αικατερίνη Κυπαρίσση-Αποστολίκα και συνεχίστηκε μέχρι και το 2005 οπότε και ξεκίνησαν τα έργα για την ανάπλαση και ανάδειξη του σπηλαίου με τη δημιουργία διαδρόμου επισκεπτών ο οποίος εξυπηρετεί και Άτομα με Ειδικές Ανάγκες. Αυτή τη στιγμή τα έργα έχουν ολοκληρωθεί και το σπήλαιο είναι ανοιχτό στους επισκέπτες.

Τα αίτια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Η εποχή που μεσολαβεί ανάμεσα στους δυο Παγκοσμίους Πολέμους (1918-1939) αποτελεί για την Ευρώπη και για την Ελλάδα μια περίοδο συνεχών ανακατατάξεων. Η Αγγλία, η Γαλλία, η Ρωσία, η Ιταλία σύμμαχος των οποίων ήταν και η Ελλάδα αναδείχθηκαν νικητές στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η Γερμανία και η Αυστροουγγαρία αποτελούσαν τους ηττημένους.
Οι συνθήκες ειρήνης που υπογράφηκαν ήταν εξοντωτικές για τους νικημένους. Δυσβάσταχτες πολεμικές αποζημιώσεις, διανομή των αποικιών των ηττημένων μεταξύ των νικητών και αφαίρεση εδαφών ήταν μερικές μόνο από τις ρυθμίσεις που επιβλήθηκαν το 1919.
Με τέτοιες μεθόδους οι νικητές κατέστρεφαν ουσιαστικά τη δυνατότητα οικονομικής ανόρθωσης όλης της Ευρώπης και δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για νέο πόλεμο. Οι προσδοκίες για ένα κόσμο ειρηνικό αποδεικνύονταν στην πράξη ανίσχυρες μπροστά στη βουλιμία των εθνικισμών και των οικονομικών υπολογισμών. Η Κοινωνία των Εθνών δημιούργημα των συνθηκών ειρήνης έγινε καταφύγιο των αδυνάτων και πεδίο ανταγωνισμού των ισχυρών.
Η Γερμανία και η Ιταλία ήταν δυο χώρες στις οποίες το παλαιό πολιτικό σύστημα δεν μπόρεσε να επιβιώσει. Η Ιταλία μαστίζονταν από υπερπληθυσμό, από έλλειψη επενδύσεων στην οικονομία, ενώ η διαφθορά απλωνόταν σε όλα τα επίπεδα της πολιτικής ζωής. Η Γερμανία καταδικασμένη να πληρώνει κάθε χρόνο πολεμικές αποζημιώσεις στους νικητές, μεγαλύτερες από το εθνικό ακαθάριστο προϊόν, μαστιζόταν μέχρι το 1933 από ανεργία, αποβιομηχάνιση, ενώ ο εκτός ελέγχου πληθωρισμός έκανε απαγορευτική ακόμη και τη σκέψη για επενδύσεις.
Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να γεννηθούν και να αποκτήσουν απήχηση στα κράτη αυτά ακραία κινήματα που δεν αναγνώριζαν τις αρχές του δημοκρατικού πολιτεύματος. Στην Ιταλία ο Μουσολίνι δημιούργησε το φασιστικό κόμμα και στη Γερμανία ο Χίτλερ το Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα. Η ρητορεία των δυο ανδρών στρεφόταν κατά των κεφαλαιούχων και κατά των ξένων. Ταυτόχρονα υπόσχονται στις εξαθλιωμένες μάζες ότι η άνοδός τους στην εξουσία θα σημάνει τη λήξη των προβλημάτων τους, αφού το κράτος θα υπερασπίζεται τα συμφέροντά και τα δικαιώματά τους στις διαμάχες με τους κεφαλαιούχους.
Οι φασίστες του Μουσολίνι στην Ιταλία θα καταλάβουν πραξικοπηματικά την εξουσία το 1923, ενώ στη Γερμανία ο Χίτλερ θα νικήσει στις εκλογές του 1933 βασιζόμενος στις ψήφους των ανέργων και των εξαθλιωμένων εργατών και αγροτών. Και στα δυο κράτη η κοινωνική πρόνοια τέθηκε στο περιθώριο. Οι δυο άνδρες αρχίζουν να εξοπλίζουν τους στρατούς τους με νέα οπλικά συστήματα, ενώ εκπονούν σχέδια για την ανάδειξη της Γερμανίας και της Ιταλίας σε υπερδυνάμεις σε βάρος των υπολοίπων.
Από το 1935 πυκνώνουν τα σύννεφα στα Βαλκάνια. Η Ιταλία αυξάνει την επιθετικότητά της. Ο Μουσολίνι ονειρεύεται την εξάπλωση της ιταλικής κυριαρχίας σε όλη τη Μεσόγειο. Ονειρεύεται το Mare nostrum, τη Μεσόγειο ως μια ιταλική λίμνη. Επιτίθεται καταλαμβάνει διαδοχικά την Αβησσυνία, τη Λιβύη και την Αλβανία.
Τα βαλκανικά κράτη ανησυχούν και η Αγγλία, ευαίσθητη σε αυτή την περιοχή της Ευρώπης βγαίνει από την επιφυλακτικότητά της. Η Αγγλία και η Γαλλία προσφέρουν την εγγύησή τους στη Ρουμανία και στην Ελλάδα εναντίον ενδεχόμενης ιταλικής επίθεσης. Η Βουλγαρία προτιμά να συνταχθεί με τη Γερμανία και την Ιταλία που έχουν συστήσει τις δυνάμεις του 'Αξονα.