Η Απελευθέρωση των Τρικάλων από την Γερμανική Κατοχή 1941-1944

Βασίλης Πάνος : Η σύμπτυξη των γερμανικών ναζιστικών στρατευμάτων από την περιοχή των Τρικάλων άρχισε από την 15η Οκτωβρίου 1944, μια σύμπτυξη που έδειχνε ότι η εγκατάλειψη της πόλης από τα ναζιστικά γερμανικά στρατεύματα Κατοχής ήταν πλέον ζήτημα λίγων ημερών.

Δύο κατευθύνσεις είχε κυρίως η σύμπτυξη των ναζιστικών γερμανικών τμημάτων που έδρευαν στην περιοχή Τρικάλων. Μια προς την κατεύθυνση της Λάρισας και ή άλλη προς την Καλαμπάκα-Γρεβενά-Κοζάνη ή Γιάννινα.

Ήδη, οι αντιστασιακές ομάδες των Τρικάλων των Ελασιτών και των Εαμίτων από τις επαφές-συνδέσμους που είχαν με γερμανούς αξιωματούχους μέσα από τη γερμανική διοίκηση Τρικάλων, γνώριζαν ότι σε λίγες μέρες επίκειται μεγάλη μεταφορά στρατιωτικού υλικού και ανδρών, οι οποίοι είχαν ειδοποιηθεί πριν από δύο μέρες.

Αλλά και από την συμπεριφορά των απλών γερμανών στρατιωτών της φρουράς των Τρικάλων φαινόταν, για πρώτη φορά, ο προσωρινός χαρακτήρας φύλαξης των επίμαχων σημείων της πόλης. Τους πρόδιδε κυρίως η κατήφεια στα πρόσωπά τους που σε τίποτα δεν έμοιαζε με την αλαζονική περηφάνια των προηγούμενων μηνών, όταν η πλάστιγγα των στρατιωτικών επιχειρήσεων δεν είχε γείρει ακόμη προς την πλευρά των Συμμαχικών δυνάμεων εναντίον του Ναζιστικού Άξονα.

Από την 16η του μηνός Οκτωβρίου μια πρωτόγνωρη βουβαμάρα είχε σκεπάσει όλη την πόλη. Η κινητικότητα των οχημάτων που παρατηρήθηκε στην πόλη μετά την 12η Οκτωβρίου ήταν εντελώς ασυνήθιστη και προμήνυε ότι κάτι σημαντικό θα συμβεί τις επόμενες μέρες.

Το χρονικό της πυρπόλησης της Καλαμπάκας

«…Η ιστορία είναι ο μάρτυρας των εποχών,
η λαμπάδα της αλήθειας, η ζωή της μνήμης,
ο δάσκαλος της ζωής,
ο αγγελιοφόρος της αρχαιότητας….».

(Μάρκος Τούλιος  Κικέρων)

του  Γρηγόρη  Γ.  Καλύβα

Ο Οκτώβρης είναι ένας μήνας – σταθμός  για την Καλαμπάκα και τους παλιότερους Καλαμπακιώτες  καθώς φέρνει τραγικές ιστορικές θύμησες δεδομένου  ότι τον μήνα αυτόν συνέβησαν δύο κορυφαία γεγονότα που πραγματικά σημάδεψαν καταλυτικά και την πόλη αλλά και τους τότε και μετέπειτα οικιστές της.

Αναφερόμαστε στην μαύρη περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ειδικότερα στην Γερμανο – Ιταλική κατοχή κατά την οποία η πόλη αλλά και η ευρύτερη περιοχή δοκιμάστηκαν έντονα αφήνοντας πίσω , όταν πια η χώρα απελευθερώθηκε (20 Οκτωβρίου 1944) , καταστροφές , εκατόμβες εκτελεσθέντων και σφαγιασθέντων  και ανοιχτές πληγές που για πολλές δεκαετίες μετά έμειναν  ανοιχτές.

Τι ακριβώς συνέβη στις 18-19-20 Οκτωβρίου 1943;

Καταφεύγοντας σε μαρτυρίες και ιστορικά στοιχεία μένουμε στην αναφορά που γίνεται στο λεύκωμα που εξέδωσε το 2004 oΠολιτιστικός Σύλλογος Επαρχίας Καλαμπάκας «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ» Αθήνας.Στην αναφορά αυτή μεταξύ των άλλων σημειώνεται : «…Ο Νομός Τρικάλων μετά την ναζιστική εισβολή, περιήλθε στην κατοχή των Ιταλών καις την Καλαμπάκα εγκαταστάθηκε Ιταλική Διοίκηση με ισχυρή φρουρά.

Η μαύρη περίοδος της υποδούλωσης είχε πλέον αρχίσει.

ΟΛΙΓΟΘΕΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ

Ολιγοθέσια σχολεία – Ένα ισχυρό αδικοχαμένο όπλο 9 ημέρες πρίν 0 Πριν από αρκετό καιρό ξεκίνησα να ψάχνω στο διαδίκτυο για ιδιωτικά σχολεία στον κόσµο ώστε να δω τι είναι αυτό που τα κάνει και πουλάνε βρε αδερφέ; Τι προωθούν ως αυτό που κάνει τη διαφορά και δε µπορούµε να το έχουµε εµείς στα δηµόσια; Τα περισσότερα από αυτά λοιπόν έχουν εξαιρετικές εγκαταστάσεις οι οποίες όµως στον αγώνα µεταξύ των ιδιωτικών θεωρούνται λίγο πολύ δεδοµένες και δεν παρουσιάζονται ως αυτό που κάνει τη διαφορά. Δε µπαίνουν καν σε διαδικασία να βάλουν φωτογραφίες. Εκεί λοιπόν που προσπαθούν απεγνωσµένα να ξεχωρίσουν είναι στο παιδαγωγικό κοµµάτι. Προς µεγάλη µου έκπληξη λοιπόν είδα να προωθείται η γνωστή µας συνδιδασκαλία. Μια κατάσταση που είναι δεδοµένη για τα ολιγοθέσια δηµοτικά της χώρας µας. Σου λέει αν µπουν τα παιδιά σου µε άλλες ηλικιακές οµάδες τότε αξίζει να µας πληρώσεις λίγα λεφτά παραπάνω γιατί αυτό είναι πολύ σηµαντικό για την διανοητική, κοινωνική και πάει λέγοντας εξέλιξη του παιδιού. Εξάλλου πολλά γνωστά εκπαιδευτικά συστήµατα ή µεθοδολογίες όπως της Μαρίας Μοντεσσόρι, το SOLE του Sugata Mitra τα τελευταία χρόνια και τόσα άλλα βασίζονται σε µια δυναµική που παύει να υπάρχει όταν όλα τα παιδιά είναι της ίδιας ηλικίας.

Η Ελλάδα είναι 66 χρόνια πίσω

Το 1947, ο Πωλ Πόρτερ, επικεφαλής της Επιτροπής για την Αμερικανική βοήθεια στην Ελλάδα, επισκέφθηκε τη χώρα προκειμένου να υποβάλει τα συμπεράσματά του.

Συνέταξε τη γνωστή έκθεση ή Μνημόνιο Πόρτερ. Σε αυτή την έκθεση, περιγράφεται η Ελλάδα πριν από 66 χρόνια.Οι πολιτικοί, οι επιχειρηματίες, οι εφοπλιστές και βέβαια ο απλός κόσμος.

Διαβάστε τα συμπεράσματα του Πόρτερ και βρείτε τις διαφορές με σήμερα. Η Ελλάδα είναι 66 χρόνια πίσω.

Γράφει ο Πόρτερ.

«Απ” ό, τι μπόρεσα να διαπιστώσω, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει καμιάν άλλη πολιτική πρακτική από το να εκλιπαρεί για ξένη βοήθεια ώστε να διατηρηθεί στην εξουσία απαριθμώντας θορυβωδώς τις θυσίες της Ελλάδος. […] στόχος της είναι να χρησιμοποιήσει την ξένη βοήθεια ως μέσο για τη διαιώνιση των προνομίων μίας μικρής κλίκας εμπόρων και τραπεζιτών, οι οποίοι αποτελούν την αόρατη εξουσία στην Ελλάδα.

Η κλίκα αυτή είναι αποφασισμένη να υπερασπίσει με κάθε μέσο τα οικονομικά της συμφέροντα και δεν ενδιαφέρεται καθόλου για το τι μπορεί να στοιχίσει αυτό στην οικονομία της χώρας. Τα μέλη αυτής της κλίκας επιθυμούν να διατηρήσουν άθικτο ένα φορολογικό σύστημα που τους ευνοεί, με αληθινά σκανδαλώδη τρόπο.

ΝΙΚΑΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ

Η παλιά μου γειτονιά,το περίφημο "πέτρινο" σχολείο 28° Δ.Σ.,οι φίλοι μου,οι συνάδελφοί μου κ.α. Πώς να μην νοσταλγείς αυτή τη γωνιά του Πειραιά,που όποια πέτρα κι αν σηκώσεις είναι γεμάτη ιστορία;

Νίκαια : Οι πρώτοι κάτοικοι

VIMEO.COM

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Ο Χρήστος Νταούλας συνάντησε τον Χρήστο Νταούλα! Ναι καλά είδατε! Ο Χρήστος-Παναγιώτης Νταούλας ετών 19 , δηλαδή ο γράφων, συνάντησε τον Χρήστο Νταούλα ετών 91, δηλαδή τον παππού του. Τόσα χρόνια πότε μου δεν είχα συνδυάσει την ηλικία του παππού μου με την χρονολογία 1940. Να όμως που ήρθε η στιγμή να μάθω τις εμπειρίες του παππού μου από τον πόλεμο. Μαζί με μένα όμως κι εσείς...


28η Οκτωβρίου 1940.Εσύ πόσο χρονών ήσουν;

Εγώ ήμουν 16 χρονών. Δούλευα από το '36 ως το '40 στα Τρίκαλα και έμενα στον Πυργετό. Κι εκείνη την ημέρα που κηρύχθηκε ο πόλεμος ήμουν στα Τρίκαλα.

Πως έμαθες ότι ξεκίνησε ο πόλεμος;

Ξέραμε από πριν. Μας ετοίμαζε ο Μεταξάς ότι θα έχουμε πόλεμο. Είχαν ετοιμαστεί όλοι. Είχαμε κάνει καταφύγιο στα Τρίκαλα. Ήταν η αεράμυνα που φύλαγε τα καταφύγια, με πήραν κι εμένα, μεγαλύτερο όμως. Μας είχαν πει ότι άμα κηρυχθεί πόλεμος θα χτυπήσουν οι σειρήνες, θα έρθουν τ' αεροπλάνα, και εμείς έπρεπε να μπούμε στα καταφύγια. Αν έπεφτε δίπλα η βόμβα δεν πάθαινες κάτι, αν έπεφτε απάνω...πάει!

Εκείνη την στιγμή που ήσουν ακριβώς;

Ήταν Δευτέρα πρωί, ανοίξαμε τα μαγαζιά στις 8πμ, ήταν παζάρι. Εγώ δούλευα πίσω απ' την πλατεία του ΟΤΕ, εκεί γινόταν η λαϊκή. Όλη η πλατεία ήταν γεμάτη. Μόλις χτύπησε η σειρήνα, δεν ξέραμε από πόλεμο κι εμείς, από κάτω απ' την πλατεία είχε καταφύγιο, χωρούσαν 500 άτομα αλλά από φόβο δεν πήγε κανείς. Έφυγαν όλοι! Παρατήσαμε τα πάντα, τα μαγαζιά,τα πράγματα και φύγαμε όλοι προς το Λογγάκι, πήραμε τα βουνά. Μέχρι να φτάσουμε όμως πέρασαν τα ιταλικά αεροπλάνα, δεν βομβάρδισαν στα Τρίκαλα, πήγαν στην Λάρισα. Στην συνέχεια ξαναχτύπησαν οι σειρήνες να βγούμε, αλλά εμείς είχαμε φύγει όλοι (γέλια), γυρίσαμε το βράδυ. Μετά τ' αεροπλάνα ερχόταν, αλλά εμείς είχαμε πάρει θάρρος. Δεν βομβάρδιζαν στα Τρίκαλα αλλά πήγαιναν στην Λάρισα, είχε στρατό εκεί. Τα βλέπαμε όμως και πηγαίναμε στα καταφύγια. Την ίδια μέρα είχε γίνει η γενική επιστράτευση. Όλοι μαζεύτηκαν στο σχολείο, απέναντι απ' τον Άγιο Στέφανο. Δεν έδωσαν προσκλήσεις, όταν έδωσε διαταγή ο στρατός παρουσιάστηκαν όλοι, το Σύνταγμα 5. Εκεί γινόταν λόχοι, ντύνονταν, έπαιρναν εξοπλισμό και έφευγαν με τα ποδιά για την Αλβανία.

H «Τιτανομαχία του Υψώματος 731»

Αύριο συμπληρώνονται 75 χρόνια από το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν ήχησαν οι σειρήνες και οι καμπάνες του πολέμου. Όλοι οι Έλληνες, χωρίς καμιά άλλη σκέψη, υπάκουσαν στο εθνικό προσκλητήριο, πήραν το όπλο και έτρεξαν στις χιονισμένες κορφές της Πίνδου για να υπερασπιστούν την Πατρίδα και να πεθάνουν με τιμή.

Σ” αυτή την προσπάθεια, όπως λέει στο Αθηναικό Πρακτορείο ο δρ Ιστορίας και πρόεδρος του Φιλολογικού Ιστορικού Λογοτεχνικού Συνδέσμου Τρικάλων Θεόδωρος Νημάς, μεγάλη ήταν και η συμβολή των Θεσσαλών και ιδιαίτερα των στρατευμένων παιδιών της περιοχής Τρικάλων, τα οποία, μέσα από τις γραμμές του 5ου και του 51ου Συνταγμάτων Πεζικού, αντιμετώπισαν από τους πρώτους τον εισβολέα και εν συνεχεία, στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας, έγραψαν μοναδικές σελίδες δόξας.

Πρέπει να γνωρίζουν οι νεότεροι, εξηγεί ο κ. Νημάς, ότι το Απόσπασμα Δαβάκη αρχικά και Κετσέα αργότερα, το οποίο ανέκοψε την ιταλική προέλαση στα βουνά της Πίνδου, αποτελείτο -κατά βάση- από το 51ο Σύνταγμα Πεζικού Τρικάλων, ενώ το 5ο Σύνταγμα Πεζικού Τρικάλων μπήκε πρώτο στην Αλβανία και ελευθέρωσε το χωριό Λεσκοβίκι. Αργότερα, δε, έγραψε λαμπρές σελίδες δόξας.

Μία από αυτές τις λαμπρές σελίδες είναι και η «Τιτανομαχία του Υψώματος 731», κατά την οποία οι Τρικαλινοί και Καρδιτσιώτες μαχητές του 5ου Συντάγματος Πεζικού Τρικάλων απέκρουσαν την σφοδρή Εαρινή Ιταλική Επίθεση (9-13 Μαρτίου 1941) και ταπείνωσαν τον Μουσολίνι, που παρακολουθούσε από κοντά την πολυήμερη μάχη. «Δυστυχώς, αυτή η μάχη δεν έχει αξιολογηθεί ακόμα όπως θα έπρεπε, και η επίσημη Πολιτεία μέχρι σήμερα δεν την έχει προβάλει με αποτέλεσμα όλοι σχεδόν να την αγνοούμε» λέει ο κ. Νημάς.

Τι έγινε στο Ύψωμα 731; Σύμφωνα με τον κ. Νημά, οι Έλληνες, από τον χειμώνα, κατείχαν το ύψωμα αυτό που δέσποζε στα στενά της Κλεισούρας και έφραζε τον δρόμο των Ιταλών για την Ελλάδα. Ο Μουσολίνι, που ήθελε να νικήσει χωρίς τη βοήθεια των Γερμανών, επί έναν μήνα ετοίμαζε μια φοβερή επίθεση εναντίον των Ελλήνων. Είναι η γνωστή Εαρινή Επίθεση, η οποία άρχισε στις 6 το πρωί της 9ης Μαρτίου 1941 και το κύριο βάρος της εκδηλώθηκε στο Ύψωμα 731 και τα διπλανά 717 και Μπρέγκου Ράπιτ, τα οποία υπεράσπιζε κυρίως το 5ο Σύνταγμα Πεζικού Τρικάλων.

Ξαφνικά, όπως αναφέρει ο κ. Νημάς, όλος ο τομέας της Ι Μεραρχίαςσυγκλονίστηκε από ορυμαγδό εκρήξεων βλημάτων πυροβολικούπαντός διαμετρήματος και βαρέων όλμων. Τετρακόσια κανόνια έβαλαν επί 2,5 ώρες στο κεντρικό μέτωπο. Πάνω στις ελληνικές θέσεις έπεσαν κάπου 100.000 βλήματα. Με το ξημέρωμα προστέθηκαν και 190 βομβαρδιστικά αεροπλάνα.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΝΔΙΑΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Μια πολύ διδακτική ιστοριούλα,διαβάστε τη και δείτε το σχετικό βίντεο...

Ένα βράδυ, ένας γέρος Ινδιάνος της φυλής Τσερόκι μίλησε στον εγγονό του για τη μάχη που γίνεται μέσα στην ψυχή των ανθρώπων. Του είπε λοιπόν: < γιέ μου η μάχη γίνεται ανάμεσα σε δύο λύκους που υπάρχουν μέσα σε όλους μας. Ο ένας είναι το κακό, είναι ο θυμός, η ζήλια, η θλίψη, η απογοήτευση, η απληστία, η αλαζονία, η αυτολύπηση, η ενοχή, η προσβολή, η κατωτερότητα, τα ψέματα, η ματαιοδοξία, η υπεροψία και το εγώ. Ο άλλος είναι το καλό, είναι η χαρά, η ειρήνη, η αγάπη, η ελπίδα, η ηρεμία, η ταπεινοφροσύνη, η ευγένεια, η φιλανθρωπία, η συμπόνοια, η γενναιοδωρία, η αλήθεια και η ευσπλαχνία>.
Ο εγγονός το σκέφτηκε λίγο και μετά ρώτησε τον παππού του: < ποιός λύκος νικάει?>. Ο γέρος Ινδιάνος του απάντησε απλά: < αυτός που ταϊζεις!